සත්යය සහ නායකත්වය:
අද දවස සඳහා බෞද්ධ ඉගැන්වීම
සමාජයේ විශ්වාසයේ පදනම
අප රටේ දේශපාලනයේ දී,
සත්යය සහ නායකත්වය අතර සම්බන්ධය වඩ වඩාත් කම්පනයට ලක්ව ඇත.
පුරවැසියන් වශයෙන්,
අපි
අපව පාලනය කිරීමට උත්සාහ කරන අය මත විශ්වාසය තබන අතර, නායකත්වයේ මූලික ගුණාංග ලෙස අවංකභාවය සහ අඛණ්ඩතාව අපේක්ෂා කරමු.
කෙසේ වෙතත්,
එම විශ්වාසය හිතාමතාම බොරු කීමෙන් පාවා දෙන විට,
සමාජයේ අත්යවශ්ය ගුණාංග විනාශ වීමට පටන් ගනී.
බොරු කීමේ පිළිබඳ බුදුන් වදාළදේ
ත්රිපිටකයේ ඇති බෞද්ධ ඉගැන්වීම්,
හිතාමතා බොරුකීමේ ප්රතිඵල පිළිබඳව ගැඹුරු විග්රහයක් ඉදිරිපත් කරයි.
සම්පජානමුසාවාද සූත්රයේ දී,
බුදුන්
“හිතාමතා බොරු කීමේ “
සදාචාරාත්මකබව පිළිබඳව සදහන් කරයි.
මෙම ඉගැන්වීම අවධාරණය කරන්නේ “හිතාමතා මුසාවාදය “තුළින් සත්යතාවයේ සීමාව උල්ලංඝනය කළ කෙනෙකුට කිසිදු
පාපකර්මයක් කළ නොහැකි නොවන බවයි.
මෙය හුදෙක් අධ්යාත්මික නිරීක්ෂණයක් පමණක් නොව,
මානව මනෝවිද්යාව සහ සදාචාරාත්මක සංවර්ධනය පිළිබඳ ප්රායෝගික අවබෝධයකි.
යමෙකු හිතාමතා බොරු කී විට,
ඔවුන්ගෙන් අනෙකුත් සදාචාරාත්මක උල්ලංඝනයන් සිදුවීමට ඇති ඉඩකඩ වැඩිය.
දේශපාලනික වංචාවේ පැතිරීමේ බලපෑම්
පාලනය සහ රාජ්ය සේවය පිළිබඳ ක්ෂේත්රයට දෙස බලන විට,
මෙම ඉගැන්වීම් විශේෂ වැදගත්කමක් ගනී.
හිතාමතා බොරුකීමේ
නිරත වන දේශපාලන නායකයින්—ඔවුන්ගේ අතීත හැසිරීම්,
ඔවුන්ගේ අභිප්රායයන් හෝ
ඔවුන්ගේ හැකියාවන් පිළිබඳව—
ඵලදායී පාලනයට බාධා කරන අවිශ්වාසයේ පදනමක් නිර්මාණය කරයි.
දේශපාලන නායකයන් හෝ පක්ෂ සදාචාරාත්මක උසස්කමක් ප්රකාශ කරන අතරම
ඔවුන් අන් අයගේ මත හෙළා දකින එම හැසිරීම්වලම නියැලෙන අයුරු සලකා බලන්න.
බොරුකී නායකයින් ඔවුන්ගේ අවංකතාව ප්රකාශ කරන විට,
ඔවුන් ඡන්දදායකයින්ගේ විශ්වාසය උල්ලංඝනය කරනවා පමණක් නොව, තවදුරටත් සදාචාරාත්මක සම්මුතීන් සඳහා පූර්වාදර්ශයක් නිර්මාණය කරයි.
සදාචාරාත්මක වගකීම පිළිබඳ බෞද්ධ දෘෂ්ටිකෝණය
පරාභව සූත්රය මෙය තවදුරටත් පැහැදිලි කරයි,
ආධ්යාත්මික ගුරුවරුන්,
ආගමික වෘත්තිකයන් සහ අන් සුදුසු පුද්ගලයින් වංචා කිරීම විනාශයට මාර්ගයක් ලෙස හඳුනා ගනී.
මෙම ඉගැන්වීම පුද්ගලික ප්රතිඵලවලට වඩා සමාජීය ප්රතිඵලවලට ව්යාප්ත වේ—
අධිකාරී තනතුරුවල සිටින අය ක්රමානුකූල වංචාවේ නිරත වන විට,
ඔවුන් සම්පූර්ණ ආයතන දූෂණය කළ හැකි හැසිරීම්වල ආදර්ශයක් බවට පත් කරයි.
බුදුන්ගේ ඉගැන්වීම් යෝජනා කරන්නේ සදාචාරාත්මක පරිහානිය හුදෙක් පුද්ගලික අසාර්ථකතාවයක් පමණක් නොව ප්රජාවන් සහ ආයතන හරහා ව්යාප්ත වන ආසාදනයක් බවයි.
නායකයින් අවංකතාව සාමාන්යකරණය කරන විට,
ඔවුන් සෑම මට්ටමකම දූෂණය වර්ධනය වන පරිසරයක් නිර්මාණය කරයි.
වර්තමාන සන්දර්භය තුළ,
බුදුන්ගේ මෙම ඉගැන්වීම් අපගේ විශ්වාසය අපේක්ෂා කරන අයගේ ප්රකාශන සහ පොරොන්දු විවේචනාත්මකව පරීක්ෂා කිරීමට අපට ආරාධනා කරයි.
ඒවා අපව දිරිමත් කරයි
වචන සහ ක්රියා අතර අනුකූලතාව ඇගයීමට
-නායකයින්ගේ හැසිරීම් ඔවුන්ගේ ප්රකාශිත මූලධර්මවලට සමගාමීද?
පොරොන්දුවල ස්ථාවරත්වය පරීක්ෂා කිරීමට
- නායකයින් කාලය සහ අනුගාමිකයන් අනුව ඔවුන්ගේ ස්ථාවරයන් වෙනස් කරනවාද?
අතීත ක්රියාවන්හි වගකීම සොයා බැලීමට –
තමන්ගේ ක්රියාවල ප්රතිඵල සඳහා අවංකව වගකීම භාර ගන්නවාද?
ශ්රී ලංකාවේ වර්තමාන අභියෝගය
අද ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන භූමියේ දී, අප බොහෝ විට දකින්නේ
“අපි සොරුන් නොවෙමු”
කියමින් බලයට පත්වන නායකයින්ය.
කෙසේ වෙතත්,
බුදුහාමුදුරුවන්ගේ ඉගැන්වීම අනුව,
මේ ප්රකාශන සත්යාසත්ය භාවය විමසීම අප සැමගේ වගකීමකි.
“සම්පජානමුසාවාදයේ “
ගැඹුරු අර්ථය වන්නේ
යමෙකු හිතාමතාම බොරු කීමට සුදානම් වූ පසු,
ඔහු හෝ ඇය අනෙකුත් අසාධාරණ ක්රියා සඳහා ද සුදානම්කම ප්රදර්ශනය කිරීමේ ඉහළ සම්භාවිතාවයකි.
මෙය දේශපාලනික නායකයින්ට අදාළ කරන විට,
එය බරපතල ප්රශ්නයක් බවට පත්වේ.
බෞද්ධ ඉගැන්වීම් අපට කියා දෙන්නේ සත්යය හුදෙක් වටිනාකමක් පමණක් නොව සමාජයේ මූලික ස්ථායිතාව සඳහා අත්යවශ්ය අවශ්යතාවයක් බවයි.
පුරවැසියන් ලෙස, අපගේ වගකීම වන්නේ:
- නායකයින්ගේ ප්රකාශන අභියෝගයට ලක් කිරීම
- සත්යාසත්ය භාවය සඳහා සාක්ෂි අවශ්ය කිරීම
- වචන සහ ක්රියාමාර්ග අතර අසමාන භාවය හඳුනා ගැනීම
- අවංකතාව සහ නිර්දෝෂිකම අගය කරන නායකයින්ට සහයෝගය දීම
“එකධම්මං අතීතස්ස, මුසාවාදිස්ස ජන්තුනෝ; විතිණ්ණපරලොකස්ස, නත්ථි පාපං අකාරියන්ත”
යන බුදුන් වහන්සේගේ වදන් අපට මතක් කර දෙන්නේ සත්යතාවයේ මායිම උල්ලංඝනය කරන්නාට කිසිදු පාපයක් කළ නොහැකි නොවන බවයි.
මෙම අද ශ්රී ලංකාවට විශේෂයෙන්ම අදාළ වේ,
මන්ද අප බොරු ප්රකාශ කරන ගමන් ඔවුන්ගේ ක්රියාකලාපවලින් වෙනත් දෙයක් පෙන්වන නායකයින් සමඟ දකින බැවිනි.
බුදුධර්මය අපට උගන්වන්නේ එවැනි විරෝධතාව හුදු දේශපාලනික කරුණක් නොව ගැඹුරු සදාචාරාත්මක ප්රශ්නයක් බවයි.
සත්යයේ ආධිපත්යය තහවුරු කිරීම සහ වංචනිකතාව ප්රතික්ෂේප කිරීම තුළින්,
අපට වඩා යහපත් සමාජයක් එක් එක් පුරවැසියා සත්යය සහ නිර්දෝෂිකම සඳහා සටන් කරන සමාජයක් ගොඩනැගීමට හැකිවේ.
ඔබගේ ප්රයෝජනයට -1
ත්රිපිටකය
සූත්ර පිටකය
ඛුද්දක නිකාය
සුත්ත නිපාතය
- උරග වර්ගය
1 – 6 පරාභව සූත්රය
100.
“යො බ්රාහ්මණං සමණං වා, අඤ්ඤං වාපි වනිබ්බකං;
මුසාවාදෙන වඤ්චෙති, තං පරාභවතො මුඛං’’.
- යම් බමුණෙකු වේවයි මහණකු වේවයි අන් කිසි යදියෙකු වෙවයි මුසවායෙන් රවටා ද,
එ පිරිහෙන පුඟුල්හුගේ දොර යි.
ඔබගේ ප්රයෝජනයට -2
ත්රිපිටකය
සූත්ර පිටකය
ඛුද්දක නිකාය ඉතිවුත්තකපාළි
- ඒකක නිපාතය
තතිය වර්ගය
- 3. 5. සම්පජානමුසාවාද සූත්රය
- “එකධම්මං අතීතස්ස, භික්ඛවෙ, පුරිසපුග්ගලස්ස නාහං තස්ස කිඤ්චි පාපකම්මං අකරණීයන්ති වදාමි. කතමං එකධම්මං? යදිදං [යථයිදං (සී. ස්යා. ක.), යථායිදං (පී.)] භික්ඛවෙ, සම්පජානමුසාවාදො’’ති.
- මහණෙනි, වාක්සත්ය නම් වූ එක් ධර්මයක් ඉක්මී ඒ පුද්ගලයා විසින් නො කළ හැකි කිසි යම් පාපකර්මයෙක් නැතැ යි මම කියමි.
කවර එක් ධර්මයෙක් ද? යත්: මහණෙනි, යම් බඳුවූ මේ දැන දැන බොරු කීමෙක් වේ ද එය යි.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති –
මේ කාරණය බුදුහු වදාළහ. ඒ අර්ථය ගාථාවශයෙන් මෙසේ කියනු ලැබේ:
2.
‘‘එකධම්මං අතීතස්ස, මුසාවාදිස්ස ජන්තුනො;
විතිණ්ණපරලොකස්ස, නත්ථි පාපං අකාරිය’’න්ති.
- “එක ම වාක්සත්යය ඉක්මී, බොරු කියන සුලු වූ, පරලොව සැපතින් ඉවත් වූ මනුෂ්යයා විසින් නො කළ හැකි පවෙක් නැත්තේ ය.
බොරු කියන මනුෂ්යයා විසින් නො කළ හැකි පවෙක් නැත්තේ ය.
මගේ සිතුවිලි 